Excursie Ruhrgebied

Voorbeeldprojecten duurzame stedelijke ontwikkeling

Donderdag 13 en vrijdag 14 september 2026

Projecten
Praktische gegevens
Achtergrondinformatie
Excursieprogramma
Inschrijfformulier

Projecten

Het Nationaal Dubo Centrum heeft een twee-daagse excursie opgezet naar een 11-tal projecten in het Emscher Park:

Praktische gegevens

data Donderdag 13 en vrijdag 14 september 2026
doelgroep beleidsmedewerkers van gemeenten, wethouders, adviseurs, e.d.
overnachting middenklasse hotel in Bochum, eenpersoonskamer (l/o)
reisleiding Duitstalig: voormalig beleidsmedewerker van IBA (Internationale Bauausstellung Emscher Park). Heeft de afgelopen 10 jaar meerdere van de te bezoeken projecten begeleid.
aantal deelnemers minimaal 20, maximaal 30 personen (aanmeldingen worden op volgorde van binnenkomst gehonoreerd).
kosten indicatie: 1.525,= excl btw.
inclusief: treinreis heen en terug Utrecht - > Duisburg; alle vervoer ter plaatse; n overnachting; één diner; één ontbijt en uitgebreid lunchpakket; toegangskosten; reisbeschrijving met toelichting op de projecten (wordt u vooraf toegestuurd);
annuleren zonder kosten te annuleren tot uiterlijk zes weken voor aanvang; tot vier weken voor aanvang wordt 50% van de kosten gerestitueerd. Bij annulering daarna worden geen kosten meer gerestitueerd. Eventueel kan een collega in uw plaats mee. (Gelieve dit duidelijk van te voren te melden in verband met hotelreservering.)
opgave met aanmeldingsformulier per post of per fax naar het Nationaal Dubo Centrum, t.a.v. mevrouw H. van Tuinen
meer informatie Nationaal Dubo Centrum, mevrouw Van Tuinen, telefoon (010) 412 47 66, e-mail:

Achtergrondinformatie

Het Ruhrgebied omvat een aantal districten en beslaat circa 4.400 km2 oppervlak met ruim 5 miljoen inwoners. De grootste steden in het gebied zijn Essen (599.000 inwoners), Dortmund (592.000), Duisburg (520.000), Bochum (398.000) en Oberhausen (223.000). Het gebied is jarenlang beheerst geweest door kolen en staal, een zeer arbeidsintensieve industrie, die veel arbeiders naar het gebied heeft getrokken. In een hoge bebouwingsdichtheid zijn hier zowel de kolenmijnen verrezen als woningen, kantoren, aanverwante industrie en de benodigde infrastructuur (snelwegen, spoorwegen, kanalen).

In de afgelopen decennia zijn, vergelijkbaar met de Nederlandse situatie, vrijwel alle kolenmijnen gesloten. Dit dwong de lokale en regionale overheid tot het op gang brengen van een grootschalige herontwikkeling. Wat te doen met leegstaande fabriekshallen, bedrijfsterreinen en tegelijkertijd een grote behoefte aan nieuwe werkgelegenheid?

In 1990 is door de deelstaat Nordrhein-Westfalen een project gestart voor het deelgebied Emscher Park; een gebied van circa 800 km2 rond de rivier de Emscher, tussen de Lippe en de Ruhr. Doel van het project was om conceptuele en praktische impulsen te geven voor de ecologische, wetenschappelijke, sociale en culturele transformatie van het gebied. Dit stimuleringsprogramma had een looptijd van 10 jaar en is in 1999 afgesloten met een internationale bouwtentoonstelling (Internationale Bauausstellung Emscher Park: IBA99).

In die periode zijn ruim 120 projecten gerealiseerd met financiële steun vanuit de deelstaat. Het zijn projecten op zeer uiteenlopend terrein:

De herontwikkeling van dit grote gebied geeft voorbeelden en aanknopingspunten voor de stedelijke ontwikkeling van een groot aantal Nederlandse steden. Wat leren deze Duitse projecten ons? En hoe ziet dat er uit?

Voorlopig excursieprogramma

voorbeeldprojecten duurzame stedelijke ontwikkeling
Emscher Park Duitsland

Dag 1

06:55 vertrek per ICE uit Amsterdam Centraal
07:30 vertrek per ICE uit Utrecht Centraal
08:04 vertrek per ICE uit Arnhem

Let op: de ICE stopt niet op tussengelegen stations

09:06 aankomst Duisburg Hauptbahnhof
09:15 vertrek naar de binnenhaven van Duisburg
09:30 Welkom door enkele lokale politici en presentatie van het project Binnenhaven Duisburg door een vertegenwoordiger van de ontwikkelingsmaatschappij met aansluitend een rondgang door het gebied
11:30 Vertrek per touringcar naar de Gasometer (gashouder) te Oberhausen
12:00 Bezichtiging gashouder en uitzicht vanaf het dak
13:00 Te voet naar CentrO, het nieuwe centrum van Oberhausen en lunch op eigen gelegenheid in één van de vele kleine restaurantjes
14:30 Voortzetting reis naar Bottrop
15:00 Rondleiding door de nieuwe stadswijk Prosper III
16:00 Voortzetting reis naar de Tetraeder
16:15 Beklimming te voet van de steenkoolberg met de Tetraeder. Uitzicht over Bottrop
17:30 Voortzetting reis naar hotel Sol In in Bochum
18:00 Inchecken in hotel en gelegenheid om op te frissen
19:00 Vertrek naar voormalige kolenmijn Zollverein XII
19:30 Diner in het Casino van Zollverein XII. Aansluitend gelegenheid voor een korte rondwandeling langs de verlichte cokesfabriek van Zollverein.
22:00 Terugreis hotel.

Dag 2

09:00 Te voet naar de boswachterij Rheinelbe
09:30 Inleiding over de structuurverandering en de IBA Emscher Park; gelegenheid tot discussie
10:30 Te voet naar "Himmelsleiter", een oriëntatiepunt van Herman Prigann op een kolenberg. Op de terugweg korte bezichtiging van het Wetenschapspark Gelsenkirchen
12:00 Voortzetting reis naar Herne-Sodingen
12:30 Rondleiding door het opleidingscentrum en aansluitend stadscentrum
13:00 Voortzetting reis en rondrit door de tuinstedelijke wijk Teutoburgia
13:45 Doorreis naar bedrijfsterrein Erin te Castrop-Rauxel
14:00 Ontvangst door de burgemeester en presentatie van het project door een beleidsmedewerker van de afdeling economische ontwikkeling van de gemeente Castrop-Rauxel
15:30 Voortzetting reis naar Gelsenkirchen
16:00 Bezichtiging van de wijk Küppersbusch te Gelsenkirchen
16:45 Doorreis naar het station Duisburg Hauptbahnhof
 18:49 Vertrek per ICE uit Duisburg

19.53 Aankomst Arnhem
20.26 Aankomst Utrecht Centraal
20.54 Aankomst Amsterdam Centraal

Let op: de ICE stopt niet op tussengelegen stations

Nota Bene:

 

Een stap terug